Tussen de struiken en eetbare planten van het Knabbelbos van Carpe Vitam in Elim kregen vijftien kinderen maandag een bijzondere onderscheiding. Zij vormen de eerste lichting Jeugdvoedselboswachters van Europa. „Als ik mocht kiezen blijf ik voor altijd voedselboswachter, maar ik weet niet zeker of dat van mama mag”, vertelt Jafeth (7) al schommelend.
Sinds maart dit jaar volgt een clubje kinderen uit groep 5 tot en met 8 een naschools programma van tien lessen. Daarin leren zij op een speelse en praktische manier over verschillende onderwerpen, zoals bodemleven, biodiversiteit en eetbare planten tot het zelf verbouwen van voedsel.
Meer dan een medaille
Tijdens de afsluitende bijeenkomst worden de kinderen één voor één naar voren geroepen, bij naam én voedselboswachter-bijnaam. Dewy Mulder, initiatiefnemer van het programma en eigenaresse van Carpe Vitam, reikt vervolgens een onderscheiding uit waarmee zij officieel Jeugdvoedselboswachter werden.
„Yenthe, ook wel Framblij genoemd, mag naar voren komen”, roept Mulder. Even later houdt Yenthe (10) haar medaille trots voor zich uit. „Vandaag hoorde ik voor het eerst dat ik dit kreeg. Ik vond het wel cool. Vooral hoe ze de medaille hebben gemaakt”, vertelt ze. Op de houten medaille staat de titel ’Jeugdvoedselboswachter’, samen met de drie kernwaarden van het programma: we geven om elkaar, we geven om de aarde en we geven weg waar we te veel van hebben.
De moestuin groeit thuis gewoon door
Voor sommige kinderen blijft de rol niet beperkt tot het voedselbos. Terwijl uitgeblazen paardenbloemen om zijn oren vliegen, vertelt Brent (12) dat hij thuis graag verder gaat. „Thuis heb ik een moestuin gemaakt. Daar groeien al pompoenen, pepers, aardappelen en aardbeien. Ik wil nog veel meer planten, want het is zo leuk om zelf dingen te laten groeien én te proeven.”
Zijn moeder, Jolien Kramer, ziet dat enthousiasme ook terug thuis. „Hij had een aardappel in de grond gestopt en daar heeft hij een hele emmer aardappels uit kunnen halen. Dat is super, want die hebben we thuis kunnen eten. Het is superinteressant en leuk om dingen van hem te leren.”
’Natuureducatie zou verplichte kost moeten zijn’
Ook Mulder vindt het belangrijk dat het niet bij deze tien lessen blijft. „Er is een chronisch tekort aan natuureducatie en kennis over voedsel.” Volgens haar zouden lessen over natuur en voedsel eigenlijk een vaste plek moeten krijgen binnen het onderwijs. „Natuureducatie zou verplichte kost moeten zijn. Omdat dat helaas niet zo is, is het een buitenschoolse activiteit geworden waarin een normaal curriculum wordt gecombineerd met natuureducatie. We tellen hier bijvoorbeeld vlinders en rekenen met hoeveel we er hebben gezien. Natuur, lezen, schrijven en rekenen kun je prima combineren.”
Dit programma kwam tot stand in samenwerking met basisscholen De Palm en De Vogelvlucht. Ook Bibliotheek Hoogeveen, SWW en het IVN droegen hun steentje bij. Het programma wordt momenteel geëvalueerd. In maart volgend jaar start er een nieuwe editie. Tot die tijd blijft Jafeth zich waarschijnlijk Jeugdvoedselboswachter voelen, al vermoedt zijn moeder dat er later een ander beroep op hem wacht.
Mirthe Anthonisse
24 september 2026






© Mirthe Anthonisse
